DE KLEINE UITGEVER EN Z'N WEBSITE
Met een beetje geluk veel waar voor weinig geld
Als uitgever een website opzetten is niet iets waar iedereen meteen een lekker warm gevoel bij krijgt. Grote uitgeverijen hebben soms veel geld uitgegeven terwijl het resultaat niet meer dan redelijk was. InCT legt uit hoe met weinig middelen toch een goede website te realiseren is.
Veel kleine websites zijn niet meer dan een electronische brochure. Dat hoeft niet eens zo slecht te zijn. Echter, uitgevers kunnen zo veel meer met een website, niet alleen kunnen de kosten van de interne processen worden verminderd, ook kan de lezer veel beter worden bediend hetgeen de verkoop goed zal doen. Dan valt bijvoorbeeld te denken aan contact opnemen met de uitgeverij of met een schrijver, electronische nieuwsbrieven, nieuws op de site zelf, een agenda, electronische kaarten, enzovoort.
Sommige mensen maken hun website zelf. Dat zou u ook kunnen overwegen als u bijvoorbeeld de vormgeving van uw uitgaven ook zelf voor uw rekening neemt. Vaak is het beter een gespecialiseerd bureau in de arm te nemen. De keuze van een dergelijke onderneming is echter niet zo eenvoudig. Aan de ene kant wilt u dat het er goed uit ziet, aan de andere kant moet uw leverancier ook technisch van wanten weten. Dat laatste is voor een leek vaak wat moeilijker te beoordelen en daar gaan dan ook veel dingen mis.
Statisch versus dynamisch
Een eenvoudige site is meestal statisch, de webpagina's en andere bestanden die samen de site vormen staan gewoon ergens op een server bij de ISP. Het nadeel van statische pagina's is dat deze altijd hetzelfde zijn, totdat er weer nieuwe pagina's op de computer van de ISP worden geplaatst. Er zijn ook sites met dynamische pagina's, die worden dan door de software op de server genereert op het moment dat een gebruiker ze opvraagt. Over het algemeen geldt dat statische pagina's relatief goedkoop zijn en weinig mogelijkheden bieden terwijl met dure dynamische pagina's de mogelijkheden eigenlijk onbegrensd zijn.
Als u of een collega zelf een beetje handig is met een computer en u bereid bent zich een beetje te verdiepen in de werking van een FTP programma, als dat nog niet gebeurd is, dan kan er een hoop gerealiseerd worden voor relatief weinig geld. Uitgebreidere sites maken vaak gebruik van een 'content management system' (CMS) maar met Excel en/of een tekstverwerker kan ook veel. Uw site moet dan wel overweg kunnen met de tekst bestanden die u er zelf opzet, maar dat kan de maker van de site met behulp van javascript realiseren.
Een paar voorbeelden:
Alle tekstuele informatie over een uitgave zoals de titel, de auteur, het ISB-nummer of wat dan ook kunt u bijhouden in een spreadsheet. Dat spreadsheet zou deze informatie kunnen exporteren in een tekstbestand. De javascript in de statische website leest de informatie uit het tesktbestand en presenteert deze netjes in webpagina's. Voor een gespecialiseerde programmeur is dit niet zo'n grote uitdaging en als u zelf met Excel en een FTP-programma overweg kunt is het een koud kunstje om uw site zelf te onderhouden. Dit werkt niet goed als u tientallen boeken per week uitgeeft, dan ligt het gebruik van een database voor de hand. En wat voor titelinformatie kan, kan voor een overzicht van auteurs natuurlijk ook.
Een site wordt vaker bezocht als er steeds iets actueels op te vinden is. Steeds het laatste nieuws op de site plaatsen een daarom een goed idee. Ook hier kan een gespecialiseer bureau iets moois maken, bijvoorbeeld met behulp van een Java applet het tekst over het scherm laat bewegen. Het nieuws zelf, de tekst, kunt u steeds zelf intypen in een eenvoudige tekstverwerker.
Voor de agenda geldt het zelfde als voor nieuws: hoe actueler de site hoe beter bezoekers de site over het algemeen zullen waarderen. Het presenteren en intypen van een agenda is iets ingewikkelder dan bij nieuws, maar het principe is wederom hetzelfde.
Hoe aardig zou het soms niet zijn om lezers de gelegenheid te geven contact te zoeken met een auteur. De auteur zit er misschien niet op te wachten dus u zijn of haar e-mail adres doorgeeft maar wellicht is het een idee dat de uitgeverij de berichten doorstuurt. Contact opnemen met de uitgeverij kan door een formulier in de site op te nemen waarin de lezer z'n contact gegevens (naam en e-mail adres) en het bericht zelf intypt. Veel ISP's bieden kun klanten een script, dat is een klein programma dat op de server van de ISP draait, dat de informatie uit een formulier in een e-mail bericht zet en dat vervolgens verstuurt. Dat is misschien niet hoe een grote bank of Amazon.com dit soort processen inricht, maar als zich een paar mensen per week melden kan dit een elegante oplossing zijn.
Let er op dat u nooit een e-mail adres zo maar op de site zelf zet. Het gevolg daarvan zou zijn dat een verzender van spam (ongewenste e-mail met reclame voor het een of ander) u e-mail adres opmerkt en uw inbakje vervuild. Hou er verder rekening mee dat internet-gebruikers sneller een reactie verwachten dan mensen die brieven sturen. Is het formulier door de lezer verzonden dan verschijnt er vaak een pagina die de lezer bedankt voor zijn of haar reactie, zet daar bij wat de lezer kan verwachten.
Van het uitgeven van een electronische nieuwsbrief kan ook een positief effect uitgaan. Ook voor het versturen van nieuwsbrieven is allerlei ingewikkelde software beschikbaar maar het kan, als de oplage enigszins beperkt blijft, ook eenvoudig. Zoals hierboven bij 'contact' al bleek is het niet zo ingewikkeld om een formulier op de site op te nemen waarin u een gebruiker vraagt zijn of haar naam en e-mail adres in te voeren. Dat formulier genereert, met een standaard script van de ISP, een e-mail aan u met daarin de ingevoerde informatie. Die naam en het bijbehorende e-mail adres zet u op een lijstje dat u gebruikt bij het versturen van de nieuwsbrief. U stuurt dan gewoon een bericht aan uzelf een zet in het 'bcc' veld alle geadresseerden. Let er wel goed op dat u in iedere nieuwsbrief zet hoe een abonnee er weer vanaf komt. Dan kan bijvoorbeeld via een ander formulier op de website.
Het maken van PDF bestanden is niet zo ingewikkeld als het misschien lijkt. Daarvoor heeft u het programma Acrobat van Adobe nodig. Het is niet al te kostbaar en het stelt u in staat, indien u over de originele bestanden en de juiste programmatuur om die bestanden te lezen beschikt, uw uitgaven om te zetten in een ebook. Alleen een paar pagina's of alleen een hoofdstuk kan natuurlijk ook. Handiger nog is het als u de vormgever vraagt het hele boek niet alleen aan de drukken maar ook aan u als PDF-bestand aan te leveren.
Er zijn nog meer zaken te bedenken die eenvoudig kunnen worden geregeld door gebruik te maken van de mogelijkheden die een andere site daarvoor biedt. Denk aan electronische kaarten, uitgebreidere agenda's of het opnemen van bestellingen. Aardig in dit kader zijn bijvoorbeeld de mogelijkheden die Radio Userland (http://radio.userland.com/) of Blogger (http://www.blogger.com/) bieden.
Waar op letten?
De bouwer van de site moet de site altijd testen met meerdere systemen. Dus niet alleen met Internet Explorer draaiend onder de laatste versie van Windows. Ook met Netscape en/of Opera en met oudere versies van Windows en met het Mac OS. Het is waarschijnlijk zo dat de meeste bezoekers van uw site Internet Explorer en Windows zullen gebruiken, maar er komt een tijd dat de modernste browser van vandaag ook weer verouderd is. Het is een teken dat een site niet goed is als deze op een Mac of met Netscape niet goed werkt. Als een site nu al niet tegen een stootje kan, dan overleeft de site de nieuwe ontwikkelingen van de komende jaren ook niet.
Waar u verder aan moet denken is dat u altijd al het materiaal krijgt wat gebruikt is om een site te maken zodat u bij onvrede makkelijk kunt overstappen naar een andere webbouwer. Zorg er voor dat u weet wat u wil, hou rekening met u reeds bestaande huisstijl en spreek een vaste prijs af.
Conclusie
Iedereen kan met weinig financiële middelen een site in de lucht brengen en houden die niet onder doet voor de meeste goede sites zoals die op dit moment op het web te vinden zijn. U moet wel bereid zijn zich een beetje in techniek te verdiepen en het geluk hebben een goede bouwer voor z'n website te vinden.
Wat mag het kosten?
De hieronder genoemde bedragen zijn een indicatie en zijn 'concurrerend'. Sommige webbouwers zullen deze bedragen wellicht laag vinden, maar die moeten zich realiseren dat niet elk probleem met een relatief complexe dynamische toepassing hoeft te worden opgelost en dat veel van de techniek die voor de ene toepassing wordt ontwikkeld weer kan worden hergebruikt bij een andere toepassing.
Het vormgeven en maken van een eenvoudige site die men ook een 'electronische brochure' zou kunnen noemen kost ongeveer 2500 euro. Een formulier voor het doorgeven van een vraag of een e-mail adres voor een nieuwsbrief is daarbij inbegrepen. Het programmeren van javascript om bijvoorbeeld nieuws of een agenda te tonen op basis van informatie die u in Excel invoert zou zeker voor 1500 euro moeten kunnen. Java applet die toegepast worden voor de presentatie zijn via internet te downloaden en zijn gratis of kosten een paar tientjes. De presentatie van het fonds, laten we zeggen een lijst titels en een lijst auteurs is wellicht net iets moeilijker dus laat dat 2000 euro zijn. Echter, een agenda, een nieuws rubriek, een lijst met titels en een lijst met auteurs zou samen ongeveer 3000 euro moeten kosten.
Vaak worden de kosten voor het invoeren van een systeem, vooral het aanbrengen van de juiste kennis bij een medewerker, onderschat. Niets gaat helemaal vanzelf, zeker niet als het iets met computers te maken heeft, u zult wellicht moeten investeren in een cursus of iets dergelijks.
Termen
HyperText Markup Language, de taal waarin webpagina's worden geschreven. Toepassingen zoals FrontPage en Go Live helpen webontwerpers de HTML-pagina's te schrijven, maar een kan ook direct, met een tekstverwerker.
Internet Service Provider, het bedrijf waar u uw toegang tot het internet afneemt en/of een website onderbrengt.
File Transfer Protocol, een protocol voor het verzenden van bestanden tussen twee computers. FTP gebruikt u om de bestanden die tezamen een website vormen op de computer van de ISP te zetten.
Klein computerprogramma, geschreven in de programmeertaal Java, dat functionaliteit toevoegt aan een webpagina. Iets wat met HTML niet kan, kan met een Java applet vaak wel. Tekst die op het scherm voorbij beweegt wordt vaak gerealiseerd door middel van een applet.
Wat de macro's waren voor WordPerfect, dat is JavaScript voor het web. Met JavaScript kunnen allerlei zaken in de webpagina worden geprogrammeerd zoals het laten oplichten van knoppen zodra de muis er overheen wordt bewogen of het nagaan of een formulier wel volledig is ingevuld. Ook is het mogelijk met JavaScript een niet al te groot tekstbestand te lezen waarvan de inhoud vervolgens wordt gepresenteerd in een standaard opgemaakte webpagina. De opmaak van de pagina blijft dan steeds hetzelfde, maar de inhoud veranderd zodra u het tekstbestand aanpast.
Portable Document Format, een standaard bestandsindeling ontwikkeld door Adobe waarmee ieder document kan worden beschreven. PDF bestanden kunnen gelezen worden met Acrobat Reader. PDF werkt platformonafhankelijk, Windows, Mac OS, Linux, allemaal kunnen ze overweg met PDF's, PDF bestanden zijn daarom een goede keuze voor ebooks.
Tekst: Roelof Roos
© 2003 The Dutch Republic / Roelof Roos; Alle rechten voorbehouden.
